Teknisk ansvarlig: 
Kenneth Aar

Vi har fått ein konflikt mellom ein statsråd på den eine sida og eit universitet på den andre. Etter at helseminister Dagfinn Høybråten tok ein telefon til professor Sturla Eik-Nes for om lag to veker sidan, har konflikten gradvis auka. Vi vil tru at «ultralydprofessoren» Eik-Nes kjenner seg nøgd over å sjå i kva grad den eine etter den andre reiser seg til forsvar for prosjektet hans og den stillinga han har teke i tilhøve til statsråden. Eik-Nes har ikkje lyst til å stanse eit forskingsprosjekt fordi ein statsråd vil det. Dekan Gunnar Bovim var først ute med å hevde at Høybråten er på veg til å bryte prinsippene om den frie forsking. Så kom rektor Spjøtvoll og universitetsdirektør Moe Skarstein til. Dei får følgje av stipendiat Lise Kvande, som forskar på utviklinga av norsk ultralydteknologi. Politikarane sine forsøk på å styre medisinsk praksis er mykje prega av inkonsekvens og dobbeltmoral, seier ho i eit intervju i denne utgåva av Universitetsavisa.

Statsråd Høybråten kjenner seg provosert av reaksjonane frå NTNU. Helseministeren seier til Adresseavisen at han vonar det heile bygger på ei misforståing - at rektor og direktør ikkje meiner det dei har sagt. I motsett høve er dette «grovt» av NTNU, meiner Høybråten.

Kvande set fingeren på fleire sider ved dette som det er vanskeleg å bli klok på. Tidlegare var bruken av ultralyd langt meir lemfeldig enn i dag. Same kvinna kunne bli utsett for den eine undersøkinga etter den andre - utan at nokon hadde nokon mistanke om medisinske komplikasjonar. Men den gongen var det for det meste tyst frå politikarhald.

Det andre poenget openberrar seg når vi held bruken av ultralyd saman med fostervatndiagnostikk. Dette siste, som vert brukt på gravide over 38 år, er kome i skuggen av det første. Men kvifor er det etisk comme il faut å teste fostervatnet til eldre gravide, men ikkje ta ultralyd av dei som er yngre?

I dag er det mogleg for gravide å få ultralyddiagnose allereie så tidleg som i tiande svangerskapsveke. Men då må ein gjere det privat. Det finst fleire private helseoperatører i Oslo som gjev tilbod på denne type diagnostikk. Har dei medisinsk ansvarlege ved desse verksemdene motteke telefonar frå Helseministeren i det siste?

Når det er sagt, vil vi likevel gjere merksam på at det finst faglege innvendingar mot Eik-Nes sitt prosjekt. Ifølgje leiaren for fostermedisin ved Haukeland sjukehus, Torvald Kiserud, har prosjektet avgrensa forskingsverdi. Kiserud seier til Aftenposten at ultralydprosjektet ved RiT berre vil ha marginal nyhendeinteresse.

Men slike vurderingar er det helst forskarane som bør gjere.